Mỹ xem xét thu phí 100.000 USD với du học sinh ở lại làm việc

Thông tin Mỹ xem xét thu phí 100.000 USD với du học sinh muốn ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp đang trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ cộng đồng sinh viên quốc tế, các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp tuyển dụng. Đề xuất mới từ Chính phủ Mỹ được cho là hướng trực tiếp vào chương trình Thực tập Tùy chọn (Optional Practical Training – OPT) – con đường đệm phổ biến nhất giúp sinh viên nước ngoài giữ visa du học F-1 được phép tích lũy kinh nghiệm thực tế trước khi xin bảo lãnh visa lao động H-1B.

Mỹ xem xét thu phí 100.000 USD với du học sinh ở lại làm việc điều gì đang diễn ra?

Dù hiện tại đề xuất vẫn nằm trong giai đoạn nghiên cứu, thảo luận và chưa chính thức có hiệu lực, kế hoạch này đã dấy lên hàng loạt lo ngại về những tác động sâu rộng tới tương lai du học Mỹ.

1. Đề xuất Mỹ xem xét thu phí 100.000 USD với du học sinh là gì?

Theo thông tin công bố trên nhiều trang tin quốc tế và Báo Sài Gòn Giải Phóng, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đang bàn thảo đề xuất áp dụng mức phí lên tới 100.000 USD đối với các tài khoản sinh viên quốc tế đăng ký tham gia chương trình Optional Practical Training (OPT) sau khi hoàn thành chương trình đại học hoặc sau đại học.

Bản chất của chương trình OPT dành cho visa F-1

OPT là chính sách ưu đãi quan trọng cấp phép cho du học sinh sở hữu visa F-1 làm việc hợp pháp tại Mỹ trong các lĩnh vực trực tiếp liên quan đến ngành học:

12 tháng: Áp dụng chung cho hầu hết tất cả các ngành nghề đào tạo.
Tối đa 36 tháng (gia hạn thêm 24 tháng): Dành riêng cho sinh viên tốt nghiệp khối ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học).

Nhiều năm qua, OPT luôn được coi là chìa khóa vàng giúp du học sinh khẳng định năng lực tại các tập đoàn lớn, tạo đà quan trọng để doanh nghiệp bảo lãnh chuyển đổi sang thị thực lao động diện H-1B.

2. Vì sao Mỹ muốn áp dụng khoản phí 100.000 USD?

Đề xuất này nằm trong định hướng cải cách quy mô lớn về chính sách nhập cư và thị trường lao động nước ngoài của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Vì sao Mỹ muốn áp dụng khoản phí 100.000 USD?

Theo phân tích của các chuyên gia, mục tiêu chính của đề xuất bao gồm:

Siết chặt lao động nước ngoài: Kiểm soát quy mô và điều kiện làm việc của lực lượng nhân sự quốc tế lưu trú tại Mỹ.
Hạn chế luồng chuyển đổi F-1 sang H-1B: Giảm bớt số lượng sinh viên quốc tế lợi dụng quy trình OPT để cạnh tranh thị phần việc làm dài hạn.
Bảo vệ cơ hội việc làm nội địa: Tăng tính cạnh tranh và ưu tiên cơ hội tuyển dụng cho lực lượng lao động là công dân hoặc thường trú nhân Mỹ.
Cải tổ toàn diện chương trình OPT: Đưa ra các quy định ngặt nghèo hơn nhằm giám sát quá trình thực tập của sinh viên.

Đáng chú ý, trước đó chính quyền Mỹ cũng từng đưa ra đề xuất áp mức phí 100.000 USD áp dụng cho visa H-1B. Tuy nhiên, quyết định này đã bị Thẩm phán liên bang Leo Sorokin tại thành phố Boston (bang Massachusetts) ngăn chặn do vi phạm các quy định pháp lý hiện hành.

3. Khoản phí 100.000 USD sẽ áp dụng cho ai?

Đây là thắc mắc lớn nhất của hàng trăm ngàn sinh viên quốc tế đang học tập tại xứ sở hoa kỳ.

Tính đến thời điểm hiện tại, Bộ An ninh Nội địa (DHS) vẫn chưa có kết luận chính thức về cơ chế chi trả cho khoản tiền khổng lồ này. Các kịch bản đang được đưa ra xem xét bao gồm:

Du học sinh tự chi trả: Cá nhân người giữ visa F-1 phải tự thanh toán khoản phí nếu muốn nhận giấy phép làm việc (EAD).
Doanh nghiệp tuyển dụng chi trả: Các công ty nhận sinh viên làm việc phải đóng lệ phí để bảo lãnh vị trí thực tập.
Cơ sở giáo dục / Đơn vị bảo trợ chịu trách nhiệm: Nhà trường hoặc các quỹ tài trợ phải hỗ trợ nghĩa vụ tài chính này.

Do Nhà Trắng chưa phê duyệt và DHS chưa đưa ra văn bản hướng dẫn cụ thể, mọi kịch bản trên hiện vẫn chỉ dừng ở mức độ dự thảo nghiên cứu.

4. Vai trò cốt lõi của chương trình OPT đối với du học sinh

Không thể phủ nhận, OPT chính là đòn bẩy chiến lược giúp hệ thống giáo dục Mỹ vượt trội hơn so với nhiều quốc gia khác trong việc thu hút tài năng toàn cầu.

Vai trò cốt lõi của chương trình OPT đối với du học sinh

Thông qua OPT, du học sinh có cơ hội:

Tích lũy kinh nghiệm thực chiến tại môi trường làm việc chuyên nghiệp chuẩn quốc tế.
Mở rộng mạng lưới kết nối nghề nghiệp (networking) và xây dựng CV ấn tượng.
Tìm kiếm cơ hội được các doanh nghiệp tài trợ visa làm việc H-1B hoặc thẻ xanh trong tương lai.

Theo thống kê chính thức, trong năm 2024 đã có tới khoảng 419.000 lao động nước ngoài tham gia làm việc tại Mỹ dưới hình thức OPT. Con số này khẳng định vai trò thiết yếu của OPT như một cầu nối không thể thiếu giữa giảng đường đại học và thị trường lao động thực tế.

5. Đề xuất thu phí 100.000 USD sẽ tạo ra tác động thế nào?

Nếu đề xuất này được thông qua và chính thức áp dụng, hệ lụy của nó sẽ lan rộng tới toàn bộ hệ sinh thái giáo dục và kinh tế Mỹ.

Đối tượng chịu ảnh hưởng	Tác động dự kiến
Du học sinh	Mức phí 100.000 USD (khoảng 2,6 tỷ VNĐ) là rào cản tài chính quá lớn, buộc nhiều người từ bỏ giấc mơ làm việc tại Mỹ.
Doanh nghiệp Mỹ	Các công ty công nghệ, tài chính, nghiên cứu sẽ đắn đo hơn khi tuyển dụng, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt nhân sự chất lượng cao.
Trường Đại học Mỹ	Mất sức hút giáo dục so với Canada, Anh, Úc; sụt giảm nguồn thu khổng lồ đến từ học phí của sinh viên quốc tế.

Đối với du học sinh

Mức phí 100.000 USD tương đương hơn 2,5 – 2,6 tỷ đồng Việt Nam. Đây là con số vượt quá khả năng chi trả của đại đa số gia đình du học sinh. Nếu sinh viên phải tự gánh vác, số lượng người đăng ký OPT chắc chắn sẽ giảm đáng kể, khiến con đường chuyển tiếp sang visa H-1B gần như bị hẹp lại đáng kể.

Đối với các doanh nghiệp tuyển dụng

Nếu nghĩa vụ tài chính thuộc về doanh nghiệp, nhiều công ty – đặc biệt là các công ty khởi nghiệp (startup) hay doanh nghiệp vừa và nhỏ – sẽ ngừng tuyển dụng du học sinh. Họ sẽ chuyển sang ưu tiên nhân sự nội địa để tối ưu hóa chi phí, vô tình gây ảnh hưởng đến các ngành mũi nhọn như AI, Bán dẫn hay Tài chính vốn phụ thuộc nhiều vào chất lượng chất xám quốc tế.

Đối với hệ thống đại học Mỹ

Sinh viên quốc tế đóng vai trò trụ cột tài chính cho nhiều trường đại học tại Mỹ thông qua mức học phí không đước hỗ trợ. Nếu cơ hội ở lại làm việc sau tốt nghiệp bị siết chặt, sức hấp dẫn của du học Mỹ sẽ suy giảm nghiêm trọng. Khi đó, dòng chảy du học sinh có thể sẽ dịch chuyển mạnh sang các quốc gia có chính sách rộng mở hơn như Canada, Vương quốc Anh hay Australia.

6. Các điều chỉnh mới liên quan đến quy định visa F-1

Không dừng lại ở khoản phí OPT, Chính phủ Mỹ cũng đang triển khai những bước thay đổi quan trọng trong cơ chế quản lý thời gian lưu trú của người giữ visa F-1.

Các điều chỉnh mới liên quan đến quy định visa F-1

Bỏ cơ chế “Duration of Status” (D/S): Sinh viên sẽ không còn được ở lại Mỹ mặc định theo thời gian học tập ghi trên I-20 như trước. Thay vào đó, visa sẽ được cấp theo một mốc thời hạn cố định.
Thủ tục gia hạn bắt buộc: Nhiều sinh viên sẽ phải nộp đơn xin gia hạn thời gian lưu trú nếu chương trình học kéo dài hơn dự kiến.
Gói cải cách diện rộng: DHS đang tích cực hoàn thiện khuôn khổ pháp lý mới nhằm siết chặt quy trình quản lý diện visa F-1 và OPT đồng bộ.

7. Du học sinh Việt Nam chịu ảnh hưởng như thế nào?

Theo Báo cáo Open Doors (2024–2025), Mỹ hiện ghi nhận khoảng 1,18 triệu sinh viên quốc tế đang theo học. Trong đó:

Việt Nam đóng góp gần 25.600 du học sinh, tiếp tục giữ vững vị trí trong Top 5 quốc gia có số lượng sinh viên đông nhất tại Mỹ.
Tỷ lệ tăng trưởng du học sinh Việt Nam đạt khoảng 16% so với năm học trước đó.

Với số lượng du học sinh đông đảo và phần lớn có nguyện vọng ở lại Mỹ làm việc từ 1–3 năm sau khi tốt nghiệp thông qua OPT, việc Mỹ xem xét thu phí 100.000 USD với du học sinh sẽ trực tiếp tác động đến định hướng nghề nghiệp và kế hoạch tài chính của hàng ngàn gia đình Việt Nam.

8. Đề xuất này đã chính thức có hiệu lực chưa?

Câu trả lời chắc chắn là: CHƯA.

Hiện tại:

Đề xuất vẫn chỉ dừng ở cấp độ nghiên cứu nội bộ tại Bộ An ninh Nội địa (DHS).
Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng chưa chính thức thông qua.
Chưa có lịch trình cụ thể về thời điểm áp dụng hay ban hành quy định chính thức.
Bất kỳ quy định mới nào khi đưa ra cũng phải trải qua giai đoạn lấy ý kiến công khai (Public Comment Period) và đối mặt với các đợt khiếu nại pháp lý từ các trường đại học hay hiệp hội doanh nghiệp.

Lời khuyên từ các chuyên gia di trú dành cho du học sinh là giữ tâm lý bình tĩnh, tránh hoang mang trước các thông tin chưa kiểm chứng, đồng thời chủ động cập nhật thông tin từ Văn phòng Sinh viên Quốc tế (DSO) tại trường đang theo học.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

Mỹ xem xét thu phí 100.000 USD với du học sinh áp dụng từ khi nào?

Hiện chưa có thời gian áp dụng chính thức. Đây mới chỉ là đề xuất đang được Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) thảo luận và chưa được Nhà Trắng phê duyệt.

Chương trình OPT diện STEM có bị ảnh hưởng bởi khoản phí này không?

Nếu quy định thu phí 100.000 USD được thông qua cho toàn bộ chương trình OPT, sinh viên thuộc khối ngành STEM (được ở lại tối đa 36 tháng) cũng sẽ nằm trong phạm vi ảnh hưởng.

Du học sinh Việt Nam nên làm gì ở thời điểm hiện tại?

Sinh viên nên tiếp tục tập trung vào lộ trình học tập, theo dõi các thông báo pháp lý chính thức từ USCIS/DHS, và chuẩn bị thêm các phương án dự phòng về phát triển nghề nghiệp.

Vì sao chọn Khai Phú?

CHỌN ĐỒNG HÀNH CÙNG KHAI PHÚ – HIỆN THỰC HÓA GIẤC MƠ DI TRÚ

Khai Phú Investments & Migration có hơn 16 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Đầu tư di trú, hỗ trợ hơn 1.500 gia đình định cư thành công tại các quốc gia Mỹ, Úc, Châu Âu, Canada và khu vực Caribbean. Khai Phú hiện hợp tác với các Tập đoàn và Hãng luật toàn cầu có hơn 45 năm kinh nghiệm. Đội ngũ nhân viên tận tâm, chuyên nghiệp. Khai Phú sẽ là người bạn đồng hành cùng quý Anh/Chị hiện thực hóa giấc mơ định cư.

Kết luận