Mỹ chính thức hủy bỏ quy chế cư trú tự do cho du học sinh 2026
Một trận “địa chấn” pháp lý vừa chính thức dội xuống cộng đồng du học sinh quốc tế tại Mỹ. Vào ngày 17/06/2026, Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB) đã đưa ra phê duyệt tối cao cuối cùng cho Sắc lệnh xóa bỏ quy chế cư trú theo thời gian học “Duration of Status” (D/S). Quyết định này đồng nghĩa với việc Mỹ chính thức hủy bỏ quy chế cư trú tự do cho du học sinh, chính thức khép lại kỷ nguyên mà sinh viên quốc tế diện visa F-1 và J-1 được tự động gia hạn quyền lưu trú dựa theo tiến độ học tập. Thay vào đó, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) sẽ thiết lập một ma trận quản lý hành chính cực kỳ nghiêm ngặt, buộc mọi du học sinh phải tự giành lấy quyền ở lại Mỹ thông qua các quy trình xét duyệt gắt gao.
Mỹ chính thức hủy bỏ quy chế cư trú tự do cho du học sinh 2026
Lộ trình đếm ngược 60 ngày áp dụng vào thực tế
Sắc lệnh mới không còn là dự thảo trên giấy tờ mà đã bước vào giai đoạn kích hoạt thực thi. Theo thông tin từ cơ quan ban hành, quy định thắt chặt này sẽ chính thức có hiệu lực sau 60 ngày kể từ ngày được đăng trên Công báo Liên bang (Federal Register).
Dự kiến, làn sóng luật mới này sẽ chính thức quét qua toàn bộ hệ thống các trường trung học, đại học và cao học trên khắp nước Mỹ ngay trong mùa tựu trường cuối năm 2026. Đây được đánh giá là thời điểm nhạy cảm, buộc các văn phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế (ISS) và bản thân mỗi sinh viên phải thay đổi hoàn toàn cẩm nang xử lý hồ sơ để tránh rủi ro vi phạm luật di trú.
3 thay đổi cốt lõi du học sinh bắt buộc phải biết
Trước đây, chữ “D/S” in trên thẻ cư trú I-94 giống như một tấm “bùa hộ mệnh” giúp du học sinh ở lại Mỹ vô thời hạn, miễn là các bạn vẫn duy trì việc học toàn thời gian và có đơn I-20 hợp lệ. Tuy nhiên, kể từ cuối năm 2026, ranh giới giới nghiêm hành chính sẽ siết chặt với 3 thay đổi mang tính cốt lõi sau:
1. Áp thời hạn visa cố định tối đa 4 năm
Thẻ cư trú I-94 của du học sinh sẽ hoàn toàn vắng bóng ký tự “D/S”. Hệ thống dữ liệu số của Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) sẽ in một ngày hết hạn cụ thể dựa trên Form I-20, nhưng giới hạn tối đa không được vượt quá 4 năm.
Quy định này áp dụng cào bằng cho tất cả các chương trình, ngay cả khi khóa học thực tế của bạn kéo dài hơn (chẳng hạn như bậc học Tiến sĩ, các ngành Y khoa hoặc các chương trình kỹ sư đặc thù).
3 thay đổi cốt lõi du học sinh bắt buộc phải biết
2. Phải tự xin gia hạn phức tạp qua Cục Di trú (USCIS)
Nếu chương trình học kéo dài hơn 4 năm, hoặc sinh viên cần thêm thời gian để hoàn thành khóa luận, bạn không thể chỉ đến gặp Đại diện trường (DSO) để xin gia hạn một cách đơn giản trên hệ thống SEVIS như trước.
Sinh viên bắt buộc phải tự nộp đơn Form I-539 (Đơn xin kéo dài/thay đổi tình trạng lưu trú) trực tiếp lên Cục Di trú Mỹ (USCIS). Đi kèm với đó là quy trình hành chính đắt đỏ: tự đóng lệ phí, tự làm lại dữ liệu sinh trắc học (lăn tay, quét khuôn mặt) và phải chờ đợi sự phê duyệt từ USCIS như một hồ sơ xin visa mới.
3. Cắt đôi thời gian thu xếp hành lý về nước (Grace Period)
Thời gian ân hạn (Grace Period) – khoảng thời gian quý giá sau khi tốt nghiệp để sinh viên thu xếp hành lý, đi du lịch ngắn ngày, làm thủ tục chuyển trường hoặc chuẩn bị nộp hồ sơ đi làm – sẽ bị rút ngắn từ 60 ngày xuống chỉ còn 30 ngày. Sự thay đổi này đẩy áp lực thời gian lên gấp đôi, khiến sinh viên không có chỗ cho sự chậm trễ hay sai sót.
Xem thêm: Visa F1 là gì?
Xem thêm Lựa chọn chuyển đổi từ Visa F1 sang Thẻ xanh định cư
Rủi ro “đóng băng” quyền làm việc (OPT và STEM OPT)
Biến động luật pháp dồn dập này đang tạo ra một cuộc khủng hoảng tâm lý diện rộng trong cộng đồng du học sinh quốc tế tại Mỹ. Các chuyên gia luật di trú đã vạch rõ rủi ro lớn nhất của sắc lệnh này: Nguy cơ làm đóng băng hoặc gián đoạn quyền làm việc sau tốt nghiệp (OPT và STEM OPT).
Tốc độ xử lý hồ sơ của USCIS xưa nay vốn nổi tiếng là chậm chạp và thường xuyên xảy ra tình trạng nghẽn ma trận dữ liệu. Khi thời hạn cư trú bị cố định trong 4 năm, thời gian cư trú của sinh viên hoàn toàn có thể bị hết hạn trước khi họ nhận được thư phê duyệt sòng phẳng từ cơ quan di trú cho phép làm việc theo diện OPT. Sự lệch pha giữa thời hạn cư trú và thời gian xét duyệt giấy phép lao động (EAD) sẽ đẩy nhiều sinh viên vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: Có công ty nhận làm việc nhưng không có tư cách cư trú hợp pháp để ở lại.
Lời khuyên từ chuyên gia di trú dành cho sinh viên Việt Nam
Đứng trước bước ngoặt đầy thử thách này, các du học sinh Việt Nam tại Mỹ trong nửa cuối năm 2026 cần phải rũ bỏ tâm lý chủ quan và xây dựng một chiến lược quản lý hồ sơ cá nhân thật kỷ luật. Dưới đây là những lời khuyên thực tế ngoài đời thực từ các chuyên gia di trú hàng đầu:
Lời khuyên từ chuyên gia di trú dành cho sinh viên Việt Nam
- Rà soát ngay lập tức: Hãy chủ động kiểm tra lại thời hạn trên Form I-20, tình trạng hộ tịch và thời gian thực tế bạn cần để hoàn thành khóa học tại Mỹ ngay từ bây giờ.
- Thắt chặt liên lạc với DSO: Hãy giữ kết nối chặt chẽ với văn phòng sinh viên quốc tế của trường để cập nhật các hướng dẫn mới nhất về cách thức chuyển đổi hệ thống từ D/S sang thời hạn cố định.
- Hành động trước ít nhất 3 – 4 tháng: Nếu nhận thấy khóa học của mình kéo dài hơn thời hạn 4 năm hoặc sắp hết hạn I-94, bạn cần chuẩn bị sẵn phương án và nộp đơn gia hạn Form I-539 lên USCIS trước ít nhất từ 3 đến 4 tháng. Việc chủ động nộp sớm là “lá chắn” giúp bạn bảo an ranh giới cư trú hợp pháp, tránh rơi vào kịch bản bị hệ thống tính ngày cư trú bất hợp pháp tự động (Unlawful Presence), dẫn đến nguy cơ bị trục xuất và cấm nhập cảnh trở lại vào Mỹ.
Xem thêm Cách Chuyển Đổi Visa Du Học F-1 Sang EB-5 Để Định Cư Mỹ
Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Sắc lệnh “Mỹ chính thức hủy bỏ quy chế cư trú tự do cho du học sinh” có áp dụng cho những người đã ở Mỹ từ trước không?
- Có. Một khi sắc lệnh chính thức có hiệu lực sau 60 ngày kể từ ngày đăng Công báo Liên bang, luật mới sẽ áp dụng rộng rãi. Cơ quan di trú sẽ có lộ trình chuyển đổi và áp thời hạn cụ thể lên thẻ I-94 của toàn bộ sinh viên đang lưu trú. Anh chị và các bạn sinh viên cần theo dõi sát sao thông báo từ trường để làm thủ tục đúng hạn.
Nếu đơn xin gia hạn (Form I-539) của tôi đang chờ USCIS duyệt mà thời hạn 4 năm đã hết, tôi có bị coi là cư trú bất hợp pháp không?
- Theo luật di trú Mỹ, nếu bạn nộp đơn gia hạn hợp lệ trước khi thời hạn cư trú hiện tại hết hạn, bạn sẽ được phép ở lại Mỹ hợp pháp dưới trạng thái “Pending” (đang chờ kết quả). Tuy nhiên, trong thời gian này bạn sẽ bị hạn chế một số quyền lợi như xuất nhập cảnh hoặc bắt đầu một kỳ học mới ngoài chương trình cũ cho đến khi có kết quả chính thức.
Tại sao chọn Khai Phú?
CHỌN ĐỒNG HÀNH CÙNG KHAI PHÚ – HIỆN THỰC HÓA GIẤC MƠ DI TRÚ
Khai Phú Investments & Migration có hơn 16 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Đầu tư di trú, hỗ trợ hơn 1.500 gia đình định cư thành công tại các quốc gia Mỹ, Úc, Châu Âu, Canada và khu vực Caribbean. Khai Phú hiện hợp tác với các Tập đoàn và Hãng luật toàn cầu có hơn 45 năm kinh nghiệm. Đội ngũ nhân viên tận tâm, chuyên nghiệp. Khai Phú sẽ là người bạn đồng hành cùng quý Anh/Chị hiện thực hóa giấc mơ định cư.
Kết luận
Việc Mỹ chính thức hủy bỏ quy chế cư trú tự do cho du học sinh và khai tử ký tự “D/S” huyền thoại là một hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ, đánh dấu bước chuyển mình khắt khe chưa từng có trong chính sách di trú của quốc gia này. Kỷ nguyên của sự “tự động” và chủ quan đã khép lại, nhường chỗ cho một hệ thống quản lý hành chính dựa trên những con số và kỳ hạn cố định mang tính kỷ luật cao.
Đối với các du học sinh Việt Nam, thay đổi này chắc chắn sẽ mang lại không ít áp lực và xáo trộn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, rủi ro chỉ thực sự xảy ra khi bạn thiếu sự chuẩn bị. Bằng cách chủ động theo dõi thời hạn hồ sơ, duy trì liên lạc chặt chẽ với văn phòng trường và hành động sớm trước mọi kỳ hạn từ 3 đến 4 tháng, bạn hoàn toàn có thể tự bảo vệ quyền lợi cư trú hợp pháp của mình. Hãy biến những thách thức về mặt thủ tục này thành động lực để quản lý lộ trình học tập một cách chuyên nghiệp và kỷ luật hơn, vững vàng chinh phục giấc mơ tri thức tại xứ sở cờ hoa.
